ΓΙΑ ΤΑ ΜΠΑΧΑΛΑ ΣΤΟ ΠΑΤΡΙΝΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΤΟΥ 2003

 

Φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια από τις αστικές ταραχές με τις οποίες ολοκληρώθηκε το κάψιμο του καρνάβαλου στην Πάτρα (09/03/2003). Καθώς για πολλούς ήταν μια από τις καλύτερες καρναβαλικές εμπειρίες της ζωής τους, ας θυμηθούμε αυτή την ωραία ιστορία (υπάρχει και μια παλαιότερη ανάλυση του γράφοντος από εκείνη την εποχή).

Τα αυθόρμητα μπάχαλα τότε ήταν ουσιαστικά μια επανοικειοποίηση του αυθεντικού λαϊκού νοήματος του καρναβαλιού μέσα από το παρακμιακό εμπορευματοποιημένο σκηνικό του πατρινού καρναβαλιού στον μικροαστικό πανικό των early ’00ς. Ο τότε Υπουργός Δημόσιας Τάξης Χρυσοχοϊδης είχε πάρα τα δυτικά παράσημα του για την εξάρθρωση της 17Ν ένα χρόνο πιο πριν την πρόκληση της εξάμηνης προεδρίας της Ελλάδας στην Ε.Ε. με τις διάφορες πανευρωπαϊκές συνόδους υπουργών που γίνονταν ανά την επικράτεια και τις αντίστοιχες διαδηλώσεις που θα ολοκληρωνόταν με την σύνοδο κορυφής στην Θεσσαλονίκη τον Ιούνιο, στο απόηχο του “κινήματος ενάντια στην παγκοσμιοποίηση” μετά το Σιατλ, την Γένοβα και τη δυναμική εμφάνιση της συγκρουσιακής τακτικής δρόμου του “black block”. 

Ο Χρυσοχοϊδης τότε λοιπόν εκτός από την καταστολή των διαδηλώσεων που συγκροτούσαν πούλμαν “μετακινούμενων αντιεξουσιαστών”, όπως έγραφαν οι μπατσοσυντάκτες τότε, προσπαθούσε να εισαγάγει και τις δυτικές τακτικές της “μηδενικής ανοχής” απέναντι στην νεανική παραβατικότητα και την προλεταριακή αυτοαξιοποίηση σε σχολεία, δρόμους, πλατείες και γήπεδα, στο δρόμο προς την Ολυμπιάδα του 2004. Οι μπάτσοι στην Πάτρα ήταν ιδιαίτερα εριστικοί απέναντι σε οποιαδήποτε παρέα κάγγουρων, πάνκηδων κτλ. που θα άραζαν απλά στον δρόμο μετά τη λήξη των παρελάσεων καταναλώνοντας φθηνό αλκοόλ και ουσίες χωρίς να τα σκάνε στις αρπαχτές των πατρινών μαγαζατόρων. Υπήρχε και κάποιο ποδοσφαιρικό ντέρμπυ εκείνες τις μέρες, πολλές παρέες νεαρών οπαδών καρναβάλιζαν σε κοντινές αποστάσεις, η ένταση με την αστυνομία που είχε ξεκινήσει από διάφορα περιστατικά το βράδυ του Σαββάτου αυξήθηκε την Κυριακή, ειδικά μετά τις 12 όταν έκλεισε η υπαίθρια μουσική του δήμου και η πυροσβεστική καλέστηκε να σβήσει τις φωτιές που είχαν ανάψει για να ζεσταίνονται νεαροί στις πλατείες.

Εκεί έφυγαν οι πρώτες μαυροδάφνες στα πυροσβεστικά και ακολούθουσαν και τα μπουκάλια/πετρίδια στους μπάτσους που έσπευσαν να τα προστατέψουν. Με τον γνωστό ενθουσιασμό που φέρνει η ξαφνική εμφάνιση και γιγάντωση κάθε αυθόρμητου μπάχαλου, πολύ σύντομα οι νεαροί καρναβαλιστές στράφηκαν ενάντια στις βιτρίνες πολυκαταστημάτων του κέντρου της Πάτρας. Την τιμητική του ιδιαίτερα είχε το κατάστημα οπτικών Καμίσης στην πλατεία Γεωργίου, καθώς όλο το βράδυ μετά έβλεπες πίσω από τα οδοφράγματα που στήθηκαν στην Κορίνθου μασκαράδες με φασεϊκα γυαλιά ηλίου, ενώ το επόμενο καιρό φωναζόταν στις διαδηλώσεις στην Πάτρα το σύνθημα “Καμίση γειά σου, που είναι τα γυαλιά σου”. Τα μπάχαλα διήρκεσαν 3-4 ώρες, οι ζητάδες που κυνηγούσαν κόσμο που κρυβόταν σε εσωτερικά πολυκατοικιών έφαγαν αρκετές μαυροδαφνες, έγιναν διάφορα πλίατσικά, οι μπάτσοι συνέλαβαν κάμποσους νεαρούς (ανάμεσα στους οποίους τον γιο του ηθοποίου Α. Καφετζόπουλου),τα ΜΜΕ την επόμενη χρέωσαν τα σκηνικά στα “πούλμαν των μεταφερόμενων αντιεξουσιαστών” από την Αθήνα.

Την επόμενη χρονιά (2004) διάφορες παρέες κυρίως πάνκηδων προσπάθησαν να καθιερώσουν το θεσμό του “καψίματος και σπασίματος του καρνάβαλου στην Πάτρα”, αλλά οι μπάτσοι αυτή τη φορά είχαν πάρει τα μαθήματα τους και εφάρμοσαν μηδενική ανοχή στο διαφορετικό από τους σταθμούς των τραίνων και των πούλμαν, όπου έγιναν προσαγωγές εκατοντάδων “υπόπτων”.

Όπως υπονόησα και στην αρχή τα μπάχαλα τότε πρέπει να τα δούμε υπό το πρίσμα του ταξικού ανταγωνισμού στο επίπεδο των νεολαιιστικών αντιστάσεων στους δημόσιους χώρους απέναντι στην αυξανόμενη αστυνομοκρατία και βιοπολιτικό έλεγχο των παρεκκλίνουσων προλεταριακών συμπεριφορών. Ξεκινώντας από τις μαθητικές καταλήψεις 98-99 για Αρσένη μέχρι το αποκορύφωμα του Δεκέμβρη του 08 και περνώντας μέσα από τα μπάχαλα σε πορείες, γήπεδα και συναυλίες, η “άγρια νεολαία” μαζικοποιούνταν μέσα στη μικροαστική αποχαύνωση των “χρυσών χρόνων” της πασόκικης διακυβέρνησης προ κρίσης, στελεχώνοντας και σε κάποιο βαθμό τις συγκρουσιακές πρακτικές του α/α χώρου (ήταν π.χ. και η περίοδος του εκτεταμένου σαμποταρισματος εκατοντάδωνκαμερών που τοποθετήθηκαν στους δρόμους). Αυτά τα πιο αυθόρμητα στιγμιότυπα του ταξικού ανταγωνισμού, συνήθως ξεχνιούνται στις ιστορικές διηγήσεις των οργανωμένων πολιτικών δυνάμεων της αριστεράς και του “χώρου” (που βλέπουν την ταξική πάλη μόνο μέσα από το ρεπερτόριο των κεντρικών πολιτικών δράσεων που οργανώνουν και τα αντίστοιχα “ιδεολογικά κιάλια”), παρ’ όλο που για τα μπατσοεπιτελεία αποτελούσαν νο1 απειλές για την εφαρμογή του δόγματος “ασφάλεια και τάξη”, καθώς άλλωστε συνιστούσαν μια ήττα στην πράξη, στους δρόμους των μπάτσων.

Αν κι έχουν περάσει 20 χρόνια από εκείνη την εποχή, στο σήμερα μπορούμε να τα συγκρίνουμε με τη μορφή των κοινωνικών αντιστάσεων της νεολαίας κατά τη διάρκεια των απαγορεύσεων συνάθροισης σε δρόμους και δημόσιους χώρους την περίοδο Covid. Το ίδιο το (πατρινό) καρναβάλι ήταν το πρώτο που δέχτηκε τα πυρά της αστυνομικοϊατρικής δικτατορίας που στήθηκε με την εμφάνιση των πρώτων κρουσμάτων του ιού τον Φλεβάρη του 2020. Παρά όμως τις απαγορεύσεις των επίσημων εκδηλώσεων από τον Μητσοτάκη που αποδέχτηκε και ο “κόκκινος δήμαρχος” και το 20 και το 21 και το 22 δε σταμάτησε η κάθοδος μασκαράδων και η συλλογική διασκέδαση στους δρόμους κατά τη διάρκεια του αποκριάτικου 3μέρου. Και, αν θυμάστε, γενικότερα οι πλατείες και τα πάρκα που συναθροιζόταν παρέες “ανεύθυνων” νεολαίων δέχτηκαν την κατά μέτωπο επίθεση μπάτσων και μίντια αμέσως μετά τη λήξη του α lock down (συγκρούσεις στην πλατεία Αγίου Γεωργίου στην Κυψέλη, Αγία Παρασκευή και Άνω Πόλη στη Θεσσαλονίκη), μην αποτρέποντας τη de facto ήττα των κορωνοστρατηγικών των μπάτσων στο πεδίο των δρόμων και του βιοπολιτικού ελέγχου επί της καθημερινής αναπαραγωγής μας ως τάξης, με αποκορύφωμα τα εκτεταμένα μπάχαλα στους δρόμους της Νέας Σμύρνης στις αποκριές του 21.